Czy wspólne śpiewanie integruje ludzi? Co mówią badania naukowe
Wspólne śpiewanie od zawsze towarzyszy ludziom: przy stole, w chórze, na stadionie. Czy rzeczywiście zbliża do siebie obcych ludzi? Naukowcy sprawdzali to wielokrotnie. Odpowiedź brzmi: tak, i to szybko. Trzeba jednak uczciwie powiedzieć, czego badania nie dowiodły.
JEDNOGŁOŚNI ·
Efekt przełamania lodów
Najczęściej cytowane badanie przeprowadzili naukowcy z Uniwersytetu Oksfordzkiego. Eleanor Pearce, Jacques Launay i Robin Dunbar przez siedem miesięcy obserwowali nowo utworzone grupy na kursach dla dorosłych: cztery grupy śpiewające i trzy, które zajmowały się rękodziełem albo pisaniem. Badanie nosi tytuł „The ice-breaker effect: singing mediates fast social bonding”, czyli efekt przełamania lodów: śpiewanie przyspiesza budowanie więzi.
Wynik: osoby śpiewające już po pierwszym miesiącu czuły się wyraźnie bliżej swojej grupy niż pozostali. Po trzech miesiącach pozostałe grupy je dogoniły. Śpiewanie więc przyspiesza zbliżenie, ale na dłuższą metę nie daje go więcej niż inne wspólne zajęcia (Pearce, Launay i Dunbar, 2015).

Wielki chór obcych ludzi
W badaniu Weinstein i współpracowników (2016) porównano małe chóry liczące od 20 do 80 osób z „megachórem” 232 osób, które w większości się nie znały. Po półtorej godzinie śpiewania wzrosło poczucie przynależności, bliskości i dobry nastrój. Najbardziej zaskakujące: w wielkim chórze obcych ludzi poczucie bliskości wzrosło mocniej niż w małych grupach. Ograniczenie: w badaniu nie było grupy porównawczej, która by nie śpiewała.
Śpiewać, a nie tylko słuchać
Dunbar i współpracownicy (2012) sprawdzili, że śpiewanie, taniec i bębnienie poprawiają nastrój i podnoszą próg bólu, który naukowcy traktują jako pośredni wskaźnik wydzielania endorfin. Samo słuchanie muzyki tego efektu nie dawało. W badaniu Kreutza i współpracowników (2004) członkowie chóru amatorskiego po śpiewaniu mieli lepszy nastrój, a po słuchaniu nie.
Serca biją w jednym rytmie
Badacze z Instytutu Maxa Plancka (Müller i Lindenberger, 2011) zaobserwowali, że podczas śpiewu oddechy i rytm serca chórzystów zaczynają się do siebie dopasowywać, bardziej przy śpiewaniu unisono niż na głosy. Zespół z Göteborga (Vickhoff i in., 2013) opisał podobne zjawisko u młodych śpiewaków. Oba badania objęły jednak tylko kilkanaście osób.

Mniej samotności
Najmocniejsze dowody dotyczą osób starszych. W badaniu z losowym przydziałem 390 osób po 60. roku życia udział w chórze zmniejszył poczucie samotności po sześciu miesiącach (Johnson i in., 2020). W innym badaniu 258 seniorów śpiewanie poprawiło jakość życia związaną ze zdrowiem psychicznym (Coulton i in., 2015). Przegląd 61 prac potwierdza, że muzyka i śpiew wspierają dobrostan dorosłych (Daykin i in., 2018).
Czego badania nie dowiodły
- Nie wiadomo, czy śpiewanie integruje trwalej niż inne wspólne zajęcia. Badanie oksfordzkie sugeruje, że raczej szybciej niż mocniej.
- Popularne twierdzenie o „hormonie przywiązania” nie jest potwierdzone. W jednym badaniu poziom oksytocyny po śpiewaniu w chórze wręcz spadł, choć nastrój się poprawił (Schladt i in., 2017).
- Wiele badań obejmuje małe grupy albo głównie kobiety.
Co to znaczy dla imprezy
Efekt przełamania lodów działa najmocniej tam, gdzie ludzie się nie znają albo znają słabo: na imprezie firmowej z kilku działów, na weselu dwóch rodzin, na zjeździe dalszej rodziny. Jeden dobrze poprowadzony wieczór wspólnego śpiewania to dokładnie ta sytuacja, w której śpiew daje przewagę nad innymi atrakcjami. Tak działa integracja firmowa z JEDNOGŁOŚNI.
Źródła
- Pearce, Launay i Dunbar (2015), The ice-breaker effect: singing mediates fast social bonding, Royal Society Open Science
- Weinstein i in. (2016), Singing and social bonding: changes in connectivity and pain threshold as a function of group size, Evolution and Human Behavior
- Dunbar i in. (2012), Performance of music elevates pain threshold and positive affect, Evolutionary Psychology
- Kreutz i in. (2004), Effects of choir singing or listening on secretory immunoglobulin A, cortisol, and emotional state, Journal of Behavioral Medicine
- Müller i Lindenberger (2011), Cardiac and respiratory patterns synchronize between persons during choir singing, PLoS ONE
- Vickhoff i in. (2013), Music structure determines heart rate variability of singers, Frontiers in Psychology
- Johnson i in. (2020), A community choir intervention to promote well-being among diverse older adults, Journals of Gerontology B
- Coulton i in. (2015), Effectiveness and cost-effectiveness of community singing on mental health-related quality of life of older people, British Journal of Psychiatry
- Daykin i in. (2018), What works for wellbeing? A systematic review of wellbeing outcomes for music and singing in adults, Perspectives in Public Health
- Schladt i in. (2017), Choir versus solo singing: effects on mood, and salivary oxytocin and cortisol concentrations, Frontiers in Human Neuroscience
Przeczytaj też
Pytania i odpowiedzi
Czy wspólne śpiewanie integruje?
Tak. Badanie Uniwersytetu Oksfordzkiego (Pearce, Launay i Dunbar, 2015) pokazało, że osoby śpiewające razem szybciej czują się blisko grupy niż uczestnicy innych zajęć. Na dłuższą metę inne grupy je doganiają.
Czy śpiewanie poprawia nastrój?
W kilku badaniach aktywne śpiewanie poprawiało nastrój, a samo słuchanie muzyki już nie (Dunbar i in., 2012; Kreutz i in., 2004).
Czy trzeba umieć śpiewać, żeby poczuć ten efekt?
Nie. W badaniach brali udział amatorzy, w tym osoby, które wcześniej nie śpiewały w chórze.
Przełammy lody śpiewem
Data, miejsce, liczba gości i okazja. Odpowiadamy tego samego dnia.